احتمالات تاس در تخته نرد
هر نوبت تختهنرد دقیقاً ۳۶ خروجی ممکن دارد (۶ حالت برای هر تاس، مرتب). همهی احتمالهای این صفحه با شمارش مستقیم همین ۳۶ حالت به دست آمدهاند؛ نه تخمین، نه تجربهی شخصی.
کاوشگر احتمال تاس
خانههای روشن، حالتهای مساعد هستند. حالتهای جفت با خطچین مشخص شدهاند. «پوشش فاصله» با فرض باز بودن خانههای میانی محاسبه میشود.
پایهی محاسبه
P(پیشامد) = تعداد حالتهای مساعد ÷ ۳۶
چون دو تاس مستقلاند و هرکدام شش حالت همشانس دارند، فضای نمونه ۶×۶ است. توجه کن که حالتها «مرتب» شمرده میشوند: (۳ و ۵) و (۵ و ۳) دو حالت جدا هستند، ولی جفتها فقط یک حالتاند. به همین دلیل احتمال جفت ۶ از ۳۶ است و نه ۶ از ۲۱.
مجموع دو تاس
| مجموع | حالتها از ۳۶ | احتمال |
|---|---|---|
| ۲ | ۱ | ۲.۸٪ |
| ۳ | ۲ | ۵.۶٪ |
| ۴ | ۳ | ۸.۳٪ |
| ۵ | ۴ | ۱۱.۱٪ |
| ۶ | ۵ | ۱۳.۹٪ |
| ۷ | ۶ | ۱۶.۷٪ |
| ۸ | ۵ | ۱۳.۹٪ |
| ۹ | ۴ | ۱۱.۱٪ |
| ۱۰ | ۳ | ۸.۳٪ |
| ۱۱ | ۲ | ۵.۶٪ |
| ۱۲ | ۱ | ۲.۸٪ |
در تختهنرد، مجموع فقط وقتی معنا دارد که بخواهی هر دو تاس را روی یک مهره اجرا کنی و خانهی میانی باز باشد.
شمار حالتهای پوشش هر فاصله
مهمترین کاربرد احتمال در تختهنرد این است: «اگر مهرهام را در فاصلهی d از مهرهی حریف بگذارم، با چند حالت میتواند بزند؟»
| فاصله | حالتهای مساعد | احتمال | توضیح |
|---|---|---|---|
| ۱ | ۱۱ | ۳۰.۶٪ | مستقیم و ترکیبی |
| ۲ | ۱۲ | ۳۳.۳٪ | مستقیم و ترکیبی |
| ۳ | ۱۴ | ۳۸.۹٪ | مستقیم و ترکیبی |
| ۴ | ۱۵ | ۴۱.۷٪ | مستقیم و ترکیبی |
| ۵ | ۱۵ | ۴۱.۷٪ | مستقیم و ترکیبی |
| ۶ | ۱۷ | ۴۷.۲٪ | مستقیم و ترکیبی |
| ۷ | ۶ | ۱۶.۷٪ | فقط ترکیبی |
| ۸ | ۶ | ۱۶.۷٪ | فقط ترکیبی |
| ۹ | ۵ | ۱۳.۹٪ | فقط ترکیبی |
| ۱۰ | ۳ | ۸.۳٪ | فقط ترکیبی |
| ۱۱ | ۲ | ۵.۶٪ | فقط ترکیبی |
| ۱۲ | ۳ | ۸.۳٪ | فقط ترکیبی |
| ۱۵ | ۱ | ۲.۸٪ | فقط با جفت |
| ۱۶ | ۱ | ۲.۸٪ | فقط با جفت |
| ۱۸ | ۱ | ۲.۸٪ | فقط با جفت |
| ۲۰ | ۱ | ۲.۸٪ | فقط با جفت |
| ۲۴ | ۱ | ۲.۸٪ | فقط با جفت |
سه نتیجهی عملی
- فاصلهی ۷ امنتر از ۶ است: فاصلهی ۶ با ۱۷ حالت پوشش داده میشود، فاصلهی ۷ فقط با ۶ حالت. اگر مجبوری مهرهای را در تیررس بگذاری، فاصلهی بزرگتر از ۶ معمولاً کمریسکتر است.
- فاصلهی ۱ کمخطرتر از فاصلهی ۴ است: ۱۱ حالت در برابر ۱۵ حالت، چون ۴ با ترکیبها هم ساخته میشود.
- خانهی بسته، احتمال را کم میکند: هر خانهی میانی که ببندی، بخشی از ترکیبها را حذف میکند؛ عددهای این جدول سقفاند.
هیچکدام از این اعداد نتیجهی تاس بعدی را پیشبینی نمیکنند. تاسها حافظه ندارند و هر ادعایی دربارهی «الگوی تاس» یا «روش تضمینی» بیپایه است.
پرسشهای پرتکرار
احتمال جفت آوردن چقدر است؟
شش حالت از ۳۶ حالت ممکن جفت است؛ یعنی یکششم یا حدود ۱۶٫۷ درصد.
چرا احتمال زدن از فاصلهی ۶ بیشتر از فاصلهی ۱ است؟
چون فاصلهی ۶ علاوه بر خود تاس ۶، با ترکیبهایی مثل ۵+۱، ۴+۲ و جفتهای ۳ و ۲ هم پوشش داده میشود؛ در حالی که فاصلهی ۱ فقط با تاس ۱ ممکن است. البته پوشش ترکیبی مشروط به باز بودن خانهی میانی است.
آیا این اعداد در بازی واقعی دقیقاً همینطورند؟
اعداد پایه دقیقاند، اما در بازی واقعی خانههای بسته میتوانند ترکیبها را حذف کنند. به همین دلیل شمار حالتهای پوشش، سقف احتمال است نه مقدار قطعی.